Miếu Lũng Đông là một di tích tín ngưỡng dân gian tiêu biểu, mang hình thức đền – miếu truyền thống, được khởi dựng từ khoảng cuối thời Lê. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, nơi đây được Nhân dân gìn giữ như một không gian linh thiêng, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng. Miếu thờ Bà Ả Lã Nương – vị nữ thần giàu lòng nhân ái, luôn hết lòng vì dân, cùng ba vị Thủy thần – những bậc tiền nhân có công khai hoang mở đất, bảo vệ cuộc sống cư dân vùng sông nước, giúp dân ổn định sản xuất, vượt qua thiên tai, lũ lụt.
Trong tâm thức của người dân Mạch Lũng, các vị thần không chỉ là chỗ dựa tâm linh mà còn là biểu tượng của niềm tin, của khát vọng về cuộc sống ấm no, bình yên. Chính vì vậy, dù trong điều kiện chiến tranh hay hòa bình, dù đời sống còn nhiều khó khăn, Nhân dân địa phương vẫn luôn duy trì việc hương khói, tổ chức lễ hội thường niên, thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và ý thức gìn giữ di sản văn hóa truyền thống.
Lễ hội Miếu Lũng Đông được tổ chức gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ diễn ra trang nghiêm, thành kính với các nghi thức truyền thống nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức các bậc tiền nhân. Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.
Không chỉ là hoạt động tín ngưỡng, lễ hội còn là dịp để cộng đồng gắn kết, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương. Thông qua lễ hội, mỗi người dân thêm tự hào về truyền thống quê hương, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, tích cực thi đua lao động sản xuất, chung tay xây dựng thôn Mạch Lũng ngày càng phát triển.
Lễ hội Miếu Lũng Đông xuân Bính Ngọ năm 2026 được tổ chức trang trọng, an toàn và ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự đồng lòng, chung sức của Nhân dân. Đây không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ, mà còn là nguồn động lực tinh thần quan trọng, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Dương Đông - Đình Nam