Tham dự lễ hội có đồng chí Phùng Khải Lợi – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã; đồng chí Lê Vân Anh – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy, Lãnh đạo các phòng, ban, đơn vị, cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Sáp Mai là vùng đất cổ nằm ven triền sông Hồng – nơi được bồi đắp bởi phù sa màu mỡ, hun đúc nên truyền thống văn hóa lâu đời. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, từ buổi đầu khai hoang lập ấp đến các thời kỳ đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, Nhân dân nơi đây luôn phát huy truyền thống đoàn kết, cần cù, giàu lòng yêu nước. Dù trải qua nhiều lần thay đổi địa giới hành chính, hiện nay thuộc xã Thiên Lộc, nhưng những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của Sáp Mai vẫn được gìn giữ và phát huy qua nhiều thế hệ.
Đình Sáp Mai là công trình tín ngưỡng – văn hóa tiêu biểu, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng cư dân ven sông Hồng. Nơi đây thờ hai vị Thành hoàng làng là Đức Cao Sơn Đại Vương và Đức Minh Sắc Đại Vương – những bậc tiền nhân có công khai khẩn đất đai, trấn giữ vùng địa đầu, bảo vệ cuộc sống bình yên cho Nhân dân.
Theo truyền thuyết địa phương, hai vị là những tướng tài được giao trấn giữ vùng ven sông Hồng – khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, lũ lụt. Sau khi hoàn thành sứ mệnh, các Ngài ở lại cùng Nhân dân khai hoang, lập ấp, ổn định đời sống. Khi hóa, các Ngài hiển linh phù hộ cho dân làng mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Ghi nhớ công lao ấy, Nhân dân đã lập đình thờ phụng, hương khói quanh năm.
Trải qua biến thiên của dòng chảy sông Hồng, ngôi đình cổ từng nhiều lần bị ảnh hưởng và khoảng 40 - 50 năm trước đã bị sạt lở, sập hoàn toàn xuống sông, cuốn theo nhiều dấu tích kiến trúc quý. Tuy vậy, với niềm tin tâm linh bền chặt, Nhân dân Sáp Mai vẫn duy trì không gian thờ tự, tiếp tục gìn giữ và phát huy tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp.
Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, đình làng còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi gắn kết tình làng nghĩa xóm, giáo dục truyền thống và hun đúc tinh thần đoàn kết. Qua các thời kỳ, đình còn gắn với phong trào cách mạng tại địa phương, trở thành điểm tựa tinh thần của Nhân dân.
Lễ hội truyền thống Đình Sáp Mai được tổ chức hằng năm từ ngày 11 đến ngày 13 tháng Hai âm lịch, với các hoạt động được tổ chức trang trọng, như: lễ cúng cầu an cho dân làng; nghi lễ tế nhập tịch của hai đội tế nam, nữ; Nhân dân và du khách vào đình dâng hương; chương trình văn nghệ chào mừng đặc sắc… Đây không chỉ là dịp tri ân công đức Thành hoàng mà còn là ngày hội lớn của Nhân dân, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, tăng cường sự gắn kết cộng đồng.
Việc tổ chức lễ hội năm 2026 tiếp tục khẳng định sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã Thiên Lộc trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống; đồng thời góp phần giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử quê hương, đạo lý "uống nước nhớ nguồn", chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Dương Đông - Đình Nam