Chuyển đổi số có thể hiểu một cách đơn giản là việc ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động hằng ngày để làm cho công việc trở nên nhanh hơn, thuận tiện hơn và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, ở góc độ rộng hơn, chuyển đổi số là quá trình thay đổi toàn diện từ nhận thức, thói quen đến phương thức sản xuất, kinh doanh và quản lý. Chính vì vậy, chuyển đổi số trước hết là chuyển đổi nhận thức, mỗi người dân hiểu đúng, làm đúng thì chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống.
Trên địa bàn xã Thiên Lộc, các hoạt động chuyển đổi số đang từng bước được triển khai và lan tỏa. Từ những việc nhỏ, thiết thực như sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt, đến việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tất cả đang góp phần hình thành thói quen mới trong đời sống của người dân. Nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngày càng được nâng cao, tạo nền tảng quan trọng để triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Hiện nay, người dân có thể thực hiện nhiều công việc một cách thuận tiện thông qua môi trường số như: nộp hồ sơ thủ tục hành chính trực tuyến, tra cứu thông tin, thanh toán tiền điện, tiền nước, mua sắm hàng hóa, học tập trực tuyến, thậm chí khám chữa bệnh từ xa. Nếu như trước đây, để giải quyết một thủ tục hành chính, người dân phải đi lại nhiều lần, chờ đợi tại cơ quan nhà nước, thì nay chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh hoặc máy tính có kết nối internet là có thể thực hiện ngay tại nhà.
Chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm. Mỗi người dân vừa là người sử dụng, vừa là chủ thể tham gia vào quá trình chuyển đổi số. Với một chiếc điện thoại thông minh, mỗi người dân có thể trở thành "công dân số", có khả năng tiếp cận thông tin, giao tiếp, học tập, mua bán và thực hiện các dịch vụ trên môi trường mạng. Đây cũng là cơ hội để người dân nâng cao kiến thức, kỹ năng và cải thiện đời sống.
Trong quá trình tham gia môi trường số, việc cài đặt và sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là tài khoản định danh điện tử do Bộ Công an cấp, giúp người dân xác thực thông tin và đăng nhập vào các hệ thống dịch vụ số một cách thuận tiện, an toàn. Thông qua VNeID, người dân có thể tích hợp nhiều loại giấy tờ cá nhân như căn cước công dân, bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe… và sử dụng khi cần thiết. Việc sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 không chỉ giúp bảo đảm an toàn thông tin mà còn là điều kiện để sử dụng đầy đủ các tiện ích số hiện nay. Có thể nói, VNeID chính là "chìa khóa" để mỗi người dân tham gia môi trường số một cách dễ dàng và hiệu quả.
Trên cơ sở đó, người dân có thể truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia tại địa chỉ https://dichvucong.gov.vn để thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến như nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ giải quyết và thanh toán trực tuyến. Việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến không chỉ giúp giảm thời gian đi lại, tiết kiệm chi phí mà còn giúp người dân chủ động hơn trong việc giải quyết công việc của mình, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch, công khai trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Để hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, nền tảng "Bình dân học vụ số" tại địa chỉ https://www.binhdanhocvuso.gov.vn cung cấp nhiều nội dung hướng dẫn thiết thực, dễ hiểu, phù hợp với mọi đối tượng. Người dân có thể học cách sử dụng điện thoại thông minh, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, tìm kiếm thông tin trên mạng, cũng như các kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin. Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động tại cộng đồng, người dân còn được hướng dẫn trực tiếp theo hình thức "cầm tay chỉ việc", giúp việc học và áp dụng trở nên dễ dàng hơn.
Không chỉ trong đời sống sinh hoạt, chuyển đổi số còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho người dân. Trước đây, việc buôn bán chủ yếu diễn ra trong phạm vi nhỏ, phụ thuộc vào địa bàn và lượng khách hạn chế. Tuy nhiên, với sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội, người dân có thể giới thiệu, quảng bá sản phẩm đến nhiều khách hàng hơn, thậm chí trên phạm vi toàn quốc. Việc sử dụng thanh toán điện tử, bán hàng trực tuyến, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số đang từng bước giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tăng thu nhập và cải thiện đời sống.
Chuyển đổi số cũng góp phần hình thành xã hội số, nơi người dân có thể tiếp cận các dịch vụ về y tế, giáo dục, thông tin, giải trí một cách thuận tiện hơn. Người dân có thể học trực tuyến, khám chữa bệnh từ xa, tiếp cận các nguồn thông tin chính thống nhanh chóng, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống và thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, môi trường số cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt là các hành vi lừa đảo qua mạng với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Một số hình thức phổ biến như giả mạo cơ quan nhà nước, giả danh công an, ngân hàng; gọi điện yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân; gửi đường link giả mạo để đánh cắp tài khoản; hoặc dụ dỗ chuyển tiền nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần hết sức cảnh giác, không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mật khẩu cho bất kỳ ai; không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc; không thực hiện các giao dịch khi chưa xác minh rõ thông tin. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để được hỗ trợ.
Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, cần sự tham gia của toàn xã hội. Mỗi người dân cần chủ động học hỏi, nâng cao kỹ năng số; mạnh dạn thay đổi thói quen trong sinh hoạt, làm việc và sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, việc chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau trong cộng đồng, đặc biệt là người biết hướng dẫn người chưa biết, sẽ góp phần lan tỏa mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số tại địa phương.
Trong thời gian tới, xã Thiên Lộc sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tạo điều kiện để người dân tiếp cận công nghệ số một cách thuận lợi, an toàn và hiệu quả; từng bước xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn.
Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân trên địa bàn Xã hãy chủ động học tập, nâng cao kỹ năng số, tích cực ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công việc và cuộc sống, góp phần xây dựng xã Thiên Lộc ngày càng phát triển hiện đại, văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.